Aminokwasy sōm głownie używane we medycynie do narychtowanio złożōnych infuzyji aminokwasōw i za środki terapeutyczne w syntezie lykōw polipeptydowych. W medycynie używo sie bez setka aminokwasōw, w tym 22 aminokwasōw tworzōncych biōłtka i bez 100 aminokwasōw tworzōncych niy-biōłtka-.
Słożōne preparaty skłodajōnce sie z mocy aminokwasōw ôdgrywajōm kluczowo rola we modernym dożylnym ôdżywianiu i elymyntarnyj dietetycznyj terapije, aktywnie utrzimujōnc ôdżywianie krytycznie chorych pacjyntōw i ratujōnc jejich życie, co czyni je niyzbyndnym produktym farmaceutycznym we teroźnyj medycynie.
Kwas glutaminowy, arginina, kwas aspartanowy, cysteina, L-DOPA i inksze aminokwasy mogōm być używane indywidualnie do lyczynio roztōmajtych chorōb, przede wszyskim chorōb wōntroby, zaburzyń barzōcha i strzewa, encefalopatyje, chorōb sercowo-naczyniowych jak tyż chorōb ôdżywianio drōg dychacych. Co wiyncyj, pochodne aminokwasōw wykozały ôbiecujōnce we lyczyniu nowotworōw.
Materyjno podstawa życio
Biōtłka sōm materyjnōm podstawōm życio; życie je formōm egzystyncyje biōłtka. Bazowōm jednostkōm biōłtka je aminokwas. Niydobōr jakigo ino niezbyndnego aminokwasu może prowadzić do niyôbyczajnych funkcyjōw fizjologicznych, zaburzynio normalnego metabolizmu i antlich prziniyś choroba. Nawet niydobōr niykerych niyzbyndnych aminokwasōw może powodować zaburzynia metabolizmu. Bez przikłod arginina i cytrulina sōm kluczowe do tworzynio sie mocznika; niystykajōnce przijmowanie cystyny może powodować ôbniżynie insuliny i podwyższōny cukr we krwi. Co wiyncyj, potrzeba cystyny i argininy wzrosto znaczōnco po traumie; niydobōr może zapobiygać syntezie biōłtek nawet przi stykajōncyj ynergiji.
Zapotrzebowanie majoryntne do niezbyndnych aminokwasōw wynosi kole 20%-37% zapotrzebowanio na biōłtka. Aminokwasy ôdegrowajōm niyôdłōnczno rola we pożywiyniu; niykere sōm środkami aromatycznymi, niykere sōm ôdżywczymi zmocniajōncymi, a inksze zmocniajōm smak, miyndzy inkszymi.
1. Smak aminokwasōw Wiynkszość aminokwasōw mo smak, co prziczynio sie do smakōw takich jak kwaśne, słodke, gorzke i ściyrzōnce we pożywiyniu. Tryptofan je niy-toksyczny i barzo słodki; ôn i jego pochodne sōm ôbiecujōncymi słodzikami. Niykere mynij rozpuszczalne we wodzie aminokwasy majōm gorzki smak i sōm produktami hydrolizy biōłtek w czasie przetworzanio pożywiynio.
Kwas glutaminowy wystympuje głownie we roślinnych biōłtkach i może być ôsiōngany bez hydroliza glutenu pszenicznego. Kwas glutaminowy posiado tak kwaśny, jak i umami, przi czym dōminujōncym smakym je kwaśność. Kej je akuratnie neutralizowany alkaliym, tworzi glutaminian jednosodu (MSG); po tworzyniu sie soly kwaśny smak glutaminianu zniko, a smak umami zintynsyfikuje sie. MSG je głownym skłodnikiym glutaminianu jednosodu, szyroko używanego wzmocniacza umami.
2. Jedyn z prekursorōw smaku Ryakcyjo karbōnylo-aminowo miyndzy aminokwasami a cukrami je kluczowym faktorym rozwoju arōmatu i farby w przetworzaniu pożywiynio. W czasie tyj reakcyje niykere aminokwasy i cukry sōm zużywane, generujōnc zwiōnzki aromatyczne. Aminokwasy mogōm tyż rozkłodać sie po ôgrzywaniu, coby wytworzić pewne zwiōnzki aromatyczne, abo być rozkłodane bez bakteryje, coby wytworzić substancyje aromatyczne. Beztōż aminokwasy sōm prekursorami zwiōnzkōw aromatycznych, a tyż skłodnikami ôdżywczymi dlo bakteryjōw zniszczajōncych.